Benvegnesti inte ła Wikipedia Vèneta

L'ençiclopedia lìbara
andove tuti i połe cołaborar.

Serca inte łe 67 665 voxe, stae scriveste da 28 866 cołaboradori.
Version mòbiłe Version stàndar

Co 67 665 voxe en łéngua Vèneta
e 28 866 utense notae

  • Come notarse
  • Portałi temàdeghi
  • Guida
  • Jùtame
  • Ciàcołe
  • Teritòrio
    Vila Capra, dita La Rotonda (conosesta anca cofà Vila Almerico-Capra o Vila Capra-Valmarana) la xe na vila vèneta a pianta sentrałe costruìa da Andrea Palladio a partir dal 1566 a do pasi da la sità de Vicensa. El nome "Capra" el vien dal cognome dei do fradełi che i ga conpletà el edifegà dopo verlo cronpà inte el 1591. La Rotonda la xe probabilmente la vila piasè famoxxa del Palladio e forsi anca de tute le viłe vènete, e uno dei edifici piasè inportanti de la storia de l'architetura de l'epoca moderna.
    Co inte el 1565 el canònego conte Paolo Almerico, che el s'avea retirà da la Curia Romana dopo èsar sta referendario apostòlego soto i papi Pio IV e Pio V, el ga deçidesto de tornar inte ła sità andoe che el xera nasesto (Vicensa) e costruirse na residensa de canpagna, no el s'avaria mai imaxenà che la caxa che el ga comisionà a l'architeto Andrea Palladio la saria devegnesta uno dei protòtepi architetòneghi piasè studiai e imitai par i sìncue sècoli dopo.

    Lexi la voxe...

    Cervantes Jáuregui

    Cervantes Jáuregui

  • Istòria
    Tèsara de iscrision del Partio Sociałista del 1972
    El Partio Sociałista Itałian (PSI) el xe sta on partio pułitego fondà inte el 1892 e operante in Itàlia fin al 1994, de ispirasion Sociałista, Socialdemocràtega, Sociałista liberałe e riformista.
    Durante el rexime fasista e, in partegołare, dopo ła metesta al bando de tuti i partii co ła ecesion del Partio Nasionałe Fasista, el PSI el ga continuà, inte i łìmiti del pusìbiłe, ła so atività inte ła clandestinità, mentre ła diresion del Partio ła intentava de informarse so ła vita pułìtega del Stato e de influirghe da l'exilio fransexe.
    Considarà èsar uno dei partii sentrałi de ła prima repùblega italiana, el ga faxesto parte de tuti i goerni dal 1963 finmente a l'ùltemo prima de Tanxentòpołi, motivasion che ła ga portà el partio a èsar inte łe condision de gaver da sarar e che de consevensa faxendo mancar ła majoransa in parlamento portando el goerno saltar.

    Lexi ła voxe...

    imàzene del dia

    Cervantes Jáuregui

  • Siensa
    L'àcua ła xe on conposto chìmego de formuła mołecołar H2O, andove i do atomi de idròxeno i xe ligai a l'atomo de osìxeno co on ligame covałente. In condision de tenperadura e presion normałi ła se prexenta cofà on sistema bifaxe - costituio da un licuido incołor e insaor (che el vien ciamà "àcua" in senso streto) e da on gas incołore (ciamà vapor àcueo) - ma anca cofà on sołido (dito jaso) inte el caxo andove ła tenperadura ła sìpia conpagna o inferior a ła tenperadura de conxełamènto.


    L'àcua parò, no ła xe inportante solché inte el canpo de ła fìxega e de ła chìmega, ma ła ciapa on roło de granda riłevansa inte ła so doparasion inte l'omo, o sia ła inportansa de l'àcua inte el nostro corpo.



    Lexi ła vóxe...

    imàzene del dia

    Cervantes Jáuregui

Lo savéito che?

El vajo el xe un canałon pitosto streto e rìpido che el se ranpeghea su in mexo ai muri de ròcia e ai sgrèbani. Sto tèrmano el divien dal latin vallis e el vien doparà in partegołar so łe Picołe Dołomiti e soi Lesini, dai Visentini e dai Veronexi. A difarensa del voro, el vajo el xe na via bastansa còmoda par ndar sù e rivar in cuota.

Lexi ła voxe...


On provèrbio a ócio

A nemigo che scanpa, ponti de oro.

On testo a ócio

TODERO: Nissun fa gnente in sta casa. Mio fio xe un alocco; le donne no gh’ha giudizio. Se no fusse quel bon galantomo de sior Desiderio, poveretto vu. Son vecchio; certe fadighe no le posso più far; gramo mi, se nol fusse elo; el xe un omo attento, el xe un omo fedel, el xe nato in tel paese dove che son nato anca mi; el xe anca, alla lontana, un pochettin mio parente; avanti che mora, lo voggio beneficar. Ma no voggio miga, per beneficarlo elo, privarme mi: che son vecchio, xe vero, ma posso viver ancora dei anni assae; ghe n’è dei altri che xe arrivai ai cento e quindese, ai cento e vinti, e no se sa i negozi come che i possa andar. Troverò ben mi la maniera de beneficarlo senza darghe un bezzo del mio. Velo qua. No vôi per altro che el creda che gh’abbia bisogno de elo, no vôi che el se insuperbissa. Lo voggio beneficar; ma vôi che el laora, e che el se sfadiga.



Carlo Goldoni, Sior Todero brontolon


12 majo
Uncó i ze 332 ani
Guera de re Gulielmo: Gulielmo III d'Inghiltera el se unise a ła Liga de Augusta e el scumìsia na guera contro ła Fransa
Uncó i ze 201 ani
Ła nase a Firense Florence Nightingale infermiera, epidemiòłoga britànega, fondatora de l'infermierìstega moderna o nursing
Uncó i ze 19 ani
L'ex presidente statunitense Jimmy Carter el riva a Cuba, par na vizita de sincue dì a Fidel Castro, divegnendo el primo presidente dei Stati Unii d'Amèrica, in servìsio o no, a vizitare l'ìzoła, da ła Rivolusion castrista del 1959
Uncó i ze 4 ani
Un ataco Ramsonware el ciapa milioni de computer inte el mondo: i pì colpii i ze i sistemi informàteghi de ła sanità ingleza e ła società telefònega spagnoła.

inte el referendum par l'abrogasion de ła leje sol divòrsio i vinse i NO col 59,3%: ła Leje Fortuna-Baslini ła resta in vigore


Siense juste

Astronomìa · Biologìa · Chìmega · Fìxega · Anatomia · Matemàtega · Siense naturaƚi · Siense de ła tera · Statìstega

Arte, literatura, łéngue, mùxega

Arte · Cine · Bało · Fumeto · Literatura · Lenguìstega · Mùxega · Pitura · Teatro

Siense sociaƚi

Archiołoxìa · Derito · Economia · Finansa · Educasion · Fiłoxofìa · Ziografia · Mitołozia · Pułìtega · Psicołozia · Socioƚoxìa · Istòria · Studio de l'omo · Teołozia · Rełijon

Tenpo libaro

Bricolage · Cuxina · Xughi · Entratenimento · Midia de l'informasion · Spòr · Teƚevixion · Torismo

Tecnołoxia, Siense aplegae

Agricultura · Architetura · Comunicasion · Elitrònega · Endustria · Enformàdega · Engegnerìa · Medexina · Tenoƚoxia · Trasporti · Nanotenoƚoxìa

Venèsie e ła so xente

Storia del Vèneto · Łéngua vèneta · Ła Serenìsima · Trè Venèsie: Vèneto (Belun · Pàdoa · Rovigo · Trevixo · Venèsia · Verona · Vicensa), Trentin (Trento), Friul e Venèsia Julia (Istria · Fiume · Pola · Trieste) · Oròbia (Bresa · Bèrgamo) · Vèneti inte el mondo: (Chipilo · Rio Grando del Sud · Santa Catarina · Tulcea · San Poło · Espírito Santo · Paraná)

Indaxi

Alfabètego · Alternativo (Aa - Zz) · Biografie · Portałi · Projeti · Juto · Vetrina · Categorìe


Ócio!: Premetindo che ła łéngua vèneta no ła ga oncora on stàndar bel-ché definio e che ła ga de consevensa pì de na variante, par capirse tuti mejo e réndar i artìcułi de Wikipèdia na cołesion de conceti ai cuałi tuti i połe farghe ingreso, se ga fato-sù de łe convension de scritura che, tegnendo fede a ła Grafia Vèneta Internasionałe Moderna, łe rende ła ensiclopedia pì omozènea.

  • Vuto partesipar? Lezi i regołaminti de fondamento de ła nostra ensiclopedia, e rispeta ła wikiquette; notarse ze consejà ma no obligatorio.
  • Vuto provar? Lezi come scrìvar na voxe.
  • Gheto bezogno de on juto? Varda łe istrusion o fa na domanda al sporteło informasion.
  • Vuto entrar inte ła nostra comunità? Lezi el nostro periòdego e varda i cati virtuałi dei Wikipediani.
  • Vuto un spàsio Web? Descuerzi come métare Wikipedia sol to sito (agràtis!).
  • Jùtene scrìvare łe voze che tute łe Wikipedie łe gavarìa da ver.
  • Cosa ghene penseo de Wikipedia? Scrivìvine el vostro parer

.

Wikipedia e i so projeti fradeƚi multiłengua:

Meta-Wiki, coordinamento dei projeti WikimediaWikiSpecies, catalogo de ƚe speçe viventiMediaWiki, el software dei projeti WikimediaWikisionàrio, gaƚepin e lesegoWikinotisie, fonte de notisie a contegnuo vertoWikisource, documentasion de publego dominioWikimedia Commons, rixorse multimediaƚi condivixeWikipedia, l'ençiclopedia libaraWikimania, confarensa dedicada ai projeti WikimediaIncubator, projeti in partensaWikiquote, na racolta de citasionWikibooks, ƚa biblioteca libaraWikidataWikivoyageWikimedia Foundation, organixasion che jestise i projeti Wikimedia


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.