แผลไหม้

แผลไหม้ (อังกฤษ: burn) เป็นการบาดเจ็บที่ผิวหนังหรือเนื้อเยื่ออื่น ๆ มีเหตุจากความร้อน ความเย็น การเสียดสี หรือการแผ่รังสี (เช่น ไหม้แดด) โดยมักเกิดจากของเหลวร้อน (คือถูกลวก) ของแข็งร้อน หรือไฟ แม้อัตราการเกิดจะคล้าย ๆ กันในหญิงชาย แต่เหตุมักจะต่างกัน สำหรับหญิงในภูมิประเทศบางแห่ง ความเสี่ยงมาจากการใช้ไฟหุงต้มแบบเปิดโล่งหรือเตาหุงต้มที่ไม่ปลอดภัย สำหรับชาย ความเสี่ยงมาจากที่ทำงาน ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ รวมทั้งการติดเหล้าและการสูบบุหรี่ ยังอาจเกิดเพราะทำร้ายตัวเองหรือถูกคนอื่นทำร้าย

แผลไหม้
แผลไหม้ระดับสองที่มือ
สาขาวิชาเวชบำบัดวิกฤติ ศัลยกรรมพลาสติก
อาการระดับ 1 - แดงโดยไม่มีตุ่มพอง

ระดับ 2 - มีตุ่มพองและเจ็บ

ระดับ 3 - แผลแข็งโดยไม่เจ็บ
ภาวะแทรกซ้อนติดเชื้อ
ระยะดำเนินโรคหลายวันจนถึงหลายสัปดาห์
ประเภทระดับ 1-2-3 (Superficial, partial-thickness, full-thickness)
สาเหตุความร้อน ความเย็น ไฟฟ้า สารเคมี การเสียดสี การแผ่รังสี
ปัจจัยเสี่ยงไฟหุงต้มแบบเปิดโล่ง เตาหุงต้มที่ไม่ปลอดภัย การสูบบุหรี่ การติดเหล้า สถานที่ทำงานไม่ปลอดภัย
การรักษาขี้นอยู่กับความรุนแรง
ยายาระงับปวด ให้น้ำเกลือ วัคซีนบาดทะยัก
ความชุก67 ล้าน (2015)
การเสียชีวิต176,000 (2015)

แผลไหม้ที่มีผลต่อผิวหนังชั้นบนสุดจัดอยู่ในระดับ 1 (ไหม้ตื้น, superficial) มีสีแดงโดยไม่มีตุ่มพองและเจ็บราว ๆ 3 วัน เมื่อไหม้ลึกถึงหนังข้างใต้ ก็จัดเป็นระดับ 2 (partial-thickness) มักมีตุ่มพองและเจ็บมาก อาจใช้เวลาถึง 8 สัปดาห์กว่าจะหายและอาจมีแผลเป็น ในแผลไหม้ระดับ 3 (full-thickness) จะไหม้ตลอดหนังทุกชั้น มักไม่เจ็บและแผลจะแข็ง ปกติจะไม่หายเอง แผลไหม้ระดับ 4 ไหม้เนื้อเยื่อที่ลึกยิ่งขึ้น เช่น กล้ามเนื้อ เอ็น หรือกระดูก แผลมักดำและมักเป็นเหตุให้เสียส่วนที่ไหม้นั้น ๆ

แผลไหม้ปกติป้องกันได้ การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง การไหม้ตื้น ๆ อาจรักษาด้วยแค่ยาระงับปวดธรรมดา ๆ เทียบกับการไหม้มากซึ่งอาจต้องรักษาเป็นเวลานานในศูนย์รักษาแผลไหม้ การแช่น้ำเย็นอาจช่วยลดความเจ็บและความเสียหาย แต่ในบางกรณี การแช่นาน ๆ อาจทำให้ตัวเย็นเกิน แผลไหม้ระดับ 2 อาจต้องทำความสะอาดด้วยน้ำและสบู่ แล้วทายาพันแผล วิธีการรักษาตุ่มพองยังไม่แน่ชัด อาจสมควรทิ้งไว้เฉย ๆ ถ้าเล็ก หรือระบายน้ำออกถ้าใหญ่ แผลไหม้ระดับ 3 อาจต้องผ่าตัด เช่น การปลูกถ่ายหนัง (skin grafting) แผลไหม้มาก ๆ มักต้องให้น้ำเกลือจำนวนมาก เพราะหลอดเลือดฝอยรั่วและเพราะบวมน้ำ ภาวะแทรกซ้อนที่สามัญสุดคือการติดเชื้อ ควรให้วัคซีนบาดทะยักถ้าไม่มีภูมิ

ในปี 2015 ไฟและความร้อนทำให้คนบาดเจ็บ 67 ล้านครั้ง ทำให้เข้า ร.พ. 2.9 ล้านครั้งและเสียชีวิต 176,000 ราย ผู้เสียชีวิตโดยมากอยู่ในประเทศกำลังพัฒนาโดยเฉพาะในเอเชียอาคเนย์ แผลไหม้ขนาดใหญ่อาจทำให้เสียชีวิต แต่การรักษาสมัยใหม่นับตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 ก็ทำให้ได้ผลดีขึ้น โดยเฉพาะในเด็กและคนหนุ่มสาว ในสหรัฐ คนที่รับเข้าศูนย์แผลไหม้เฉพาะทางประมาณร้อยละ 96 รอดชีวิต ผลระยะยาวขึ้นอยู่กับขนาดแผลและอายุคนไข้

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.