ตอลิบาน

ฏอลิบาน หรือ ตอลิบาน หรือมักสะกดว่า ตาลีบัน (อังกฤษ: Taliban, อาหรับ: طالبان, ṭālibān หมายถึง "นักศึกษา" ในภาษาอาหรับ) เป็นกลุ่มก่อการร้ายอิสลามและกลุ่มการเมืองซึ่งปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศอัฟกานิสถานและเมืองหลวงกรุงคาบูลในฐานะ "รัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน" นับแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2539 แต่ได้รับการรับรองทางการทูตจากสามรัฐเท่านั้น ได้แก่ ประเทศปากีสถาน ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ตาลีบัน
(طالبان)
มีส่วนร่วมในสงครามในอัฟกานิสถานและสงครามต่อต้านการก่อการร้าย
ธงของตาลีบัน
ปฏิบัติการพ.ศ. 2537–2539 (ทหารกองหนุน)
พ.ศ. 2539–2544 (รัฐบาล)
พ.ศ. 2547–ปัจจุบัน (ก่อการกำเริบ)
แนวคิด
  • Deobandi fundamentalism
  • Pashtunwali
  • ชาตินิยมศาสนา
กลุ่มชาวปาทาน
ผู้นำไฮบาตุลเลาะห์ อะคุนด์ซะดะ (ผู้นำคนปัจจุบัน)
มุฮัมมัด เราะซุล (ผู้นำกลุ่มแบ่งแยก)
กองบัญชาการ
พื้นที่ปฏิบัติการอัฟกานิสถานและปากีสถานตะวันตกเฉียงเหนือ
กำลังพล45,000 คน (ประมาณการในปี ค.ศ. 2001)
11,000 คน (ประมาณการในปี ค.ศ. 2008)
36,000 คน (ประมาณการในปี ค.ศ. 2010)
60,000 คน (ประมาณการในปี ค.ศ. 2014)
ถือกำเนิดที่Students of Jamiat Ulema-e-Islam
พันธมิตร
  • เตห์ริก-ไอ-ตอลิบาน ปากีสถาน
  • เครือข่ายฮักกอนี
  • อัลกออิดะฮ์
  • TNSM
  • Islamic Emirate of Waziristan
  • Hezb-e-Islami Gulbuddin
  • Caucasian Front
  • Lashkar-e-Jhangvi
ปรปักษ์รัฐปรปักษ์

สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน

ปรปักษ์ที่ไม่ใช่รัฐ
องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ

การสู้รบและสงครามสงครามกลางเมืองในอัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2535–2539)
สงครามกลางเมืองในอัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2539–2544)
สงครามในอัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2544–2557)
สงครามในอัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2558 – ปัจจุบัน)

หลังเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544 ตาลีบันถูกโค่นล้มโดยปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืน (Operation Enduring Freedom) สมาชิกส่วนใหญ่หลบหนีไปยังปากีสถานประเทศเพื่อนบ้าน ที่ซึ่งมีการรวมกลุ่มกันใหม่เป็นขบวนการกบฏเพื่อสู้รบกับสาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปลาย พ.ศ. 2544 และกองกำลังสนับสนุนด้านความมั่นคงนานาชาติ (International Security Assistance Force) นำโดยนาโต

ผู้นำตาลีบันส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลมาจากรากฐานนิยมเดียวบัน (Deobandi fundamentalism) สมาชิกหลายคนปฏิบัติตามบรรทัดฐานทางสังคมและวัฒนธรรมที่เรียกว่า "พัชตุนวาลี" (Pashtunwali) ขบวนการตาลีบันส่วนใหญ่ประกอบขึ้นจากสมาชิกชาวปาทาน (Pashtun) ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ใหญ่ที่สุดในอัฟกานิสถาน ผู้นำหลักของขบวนการตาลีบัน คือ มุลลาห์ มุฮัมมัด โอมาร์ (Mullah Mohammad Omar) ผู้บัญชาการดั้งเดิมของโอมาร์เป็น "อดีตผู้บัญชาการทหารหน่วยเล็กและครูมาดราซาห์ผสมกัน"

ขณะอยู่ในอำนาจ ตาลีบันได้บังคับใช้การตีความกฎหมายชารีอะฮ์หนึ่งในกฎหมายที่เข้มงวดที่สุดที่เคยมีมาในโลกมุสลิม อย่างไรก็ดี ข้อวิจารณ์ส่วนใหญ่มาจากนักวิชาการมุสลิมผู้นำ ตาลีบันได้เป็นข่าวฉาวโฉ่ในระดับโลกจากการปฏิบัติต่อสตรี

พันธมิตรของตาลีบันประกอบด้วยกองทัพปากีสถาน เช่นเดียวกับกลุ่มในอาหรับและเอเชียกลาง อัลกออิดะฮ์ให้การสนับสนุนตาลีบันด้วยกลุ่มนักสู้จากประเทศอาหรับและเอเชียกลาง ในช่วงท้ายของสงคราม มีการประเมินว่ากองกำลังกว่า 45,000 คนสู้รบโดยถือข้างตาลีบัน ขณะที่เพียง 14,000 คนถือข้างอัฟกานิสถาน ปัจจุบัน ตาลีบันปฏิบัติการในอัฟกานิสถานและปากีสถานตะวันออกเฉียงเหนือ เจ้าหน้าที่สหรัฐว่า หนึ่งในสำนักงานใหญ่ของฏอลิบานตั้งอยู่ในหรือใกล้กับเควตตา (Quetta) ประเทศปากีสถาน ตาลีบันปฏิบัติการโจมตีต่อประชากรพลเรือน ตามรายงานของสหประชาชาติ ตาลีบันเป็นผู้รับผิดชอบต่อการเสียชีวิตของพลเรือน 2,477 คน (76% ของยอดเสียชีวิตทั้งหมด) ในช่วงครึ่งปีแรกของ พ.ศ. 2553

หลังอุมัรเสียชีวิตในปี พ.ศ. 2556 อัคตาร์ มันศูรได้รับเลือกให้เป็นผู้นำจนกระทั่งเขาถูกสังหารในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2559 ไฮบาตุลเลาะห์ อะคุนด์ซะดะได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งผู้นำคนต่อไป

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.