Portal:သင်္ချာ

သင်္ချာ ဆိုသည်မှာ ကိန်းများ (numbers)၊ အရေအတွက် ပမာဏ (quantity)၊ ဟင်းလင်းပြင်ရပ်ဝန်း (space)၊ တည်ဆောက်ပုံသဏ္ဌာန်များ (structure)၊ ပြောင်းလဲခြင်း (change) စသည်တို့ကို လေ့လာသော ပညာရပ်ဖြစ်သည်။ အရေအတွက် (ဂဏန်း) တို့နှင့် ၎င်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ၎င်းတို့ အချင်းချင်း ဆက်နွယ်နေမှုများ၊ ပေါင်းစပ်ခြင်းများနှင့် ၎င်းတို့၏အနှစ်သာရများ စသည်တို့သာ မက ထိုဂဏန်းများ သင်္ချာဆိုင်ရာ ရပ်ဝန်းများတွင် မည်သို့ တည်ရှိနေကြသည်၊ မည်သို့သော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်၊ မည်သို့ တိုင်းတာမည်၊ မည်သို့ ပုံစံပြောင်းလဲမည်၊ ယေဘုယျအားဖြင့် မည်သို့ သုံးသပ်မည် စသည်တို့ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ သင်္ချာဘာသာသည် ရေတွက်ခြင်း၊ တွက်ချက်ခြင်း၊ တိုင်းတာခြင်း၊ နေရာ ဗက်တာ တို့၏ ရွေ့လျားမှုကို စနစ်တကျ လေ့လာခြင်း၊ ပုံဖော်ရန် ခက်ခဲသော ပုံသဏ္ဍာန်တို့၏ ရွေ့လျားမှုကို လေ့လာခြင်း စသည်တို့ မှ တဆင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော အနှစ်သာရများကို ယုတ္တိဆန်ဆန် သုံးသပ်ခြင်းတို့မှ တဆင့် တိုးတက် ပြောင်းလဲလာသည်။ သင်္ချာပညာရှင်တို့သည် ထို ဆိုလိုချက်များကို စူးစမ့်လေ့လာပြီး ထိုမှတဆင့် ယူဆချက် အသစ်များကို ထွက်ပေါ်လာနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ သဘာဝသိပ္ပံပညာရပ်များ၊ အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ ပညာရပ်များ၊ ဆေးပညာနှင့် လူမှုသိပ္ပံ ပညာရပ်များ၊ အစရှိသည့် ဘာသာရပ်နယ်ပယ် အမြောက်အမြားတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော လက်နက်ကိရိယာအဖြစ်ကို သင်္ချာကို ကမ္ဘာတဝှမ်း အသုံးပြုကြသည်။


အထွေထွေ အခြေခံအုတ်မြစ် ကိန်းသီအိုရီ (Number theory) ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ (Discrete mathematics)
  • ပိုင်းစသီးခြားသင်္ချာ (Discrete mathematics)
  • ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် (Combinatorics)
    • ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် ဂျီဩမေတြီ (Combinatorial geometry)
    • ကုတ်ဒင်းသီအိုရီ (Coding theory)
    • ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် ဒီဇိုင်း (Combinatorial design)
    • ရေတွက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ် (Enumerative combinatorics)
    • ကွန်ဘိုင်နတိုးရစ်ဆိုင်ရာ ဘောင်တွင်း အကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း (Combinatorial optimization)
  • ဂရပ်သီအိုရီ (Graph theory)
  • အဆင့်သီအိုရီ (Order theory)
    • ဇကာကွက်သီအိုရီ (Lattice theory)
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Analysis) အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra) ဂျီဩမေတြီနှင့် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Geometry and topology) အသုံးချသင်္ချာ (Applied mathematics)
  • ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Mathematical analysis)
  • ကဲကုလပ် (Calculus)
    • ကဲကုလပ်၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental theorem of calculus)
    • ဗက်တာကဲကုလပ် (Vector calculus)
  • နီးစပ်ခန့်မှန်းသီအိုရီ (Approximation theory)
  • အထူးတလယ်ဖန်ရှင်များ (Special functions)
  • ပိုတင်ရှယ်သီအိုရီ (Potential theory)
  • ဟာမောနစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Harmonic analysis)
    • ဖိုးရီးယား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Fourier analysis)
    • ဟား အတိုင်းအတာ (Haar measure)
  • အတိုင်းအတာသီအိုရီ (Measure theory)
  • ကိန်းစစ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Real analysis)
  • ကွန်ပလက်စ်ကိန်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Complex analysis)
  • ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသင်္ချာ (Functional analysis)
  • အော်ပရေတာသီအိုရီ (Operator theory)
  • အက္ခရာသင်္ချာ (Algebra)
  • အခြေခံအက္ခရာသင်္ချာ (Elementary algebra)
  • ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (Abstract algebra)
  • ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာအက္ခရာသင်္ချာ (Geometric algebra)
  • မျဉ်းညီချိုးကျအက္ခရာသင်္ချာ (Linear algebra)
    • မေးထရစ်သီအိုရီ (Matrix theory)
    • မာလတီလီနီယာအက္ခရာသင်္ချာ (Multilinear algebra)
  • ယူနီဗာဆယ်အက္ခရာသင်္ချာ (Universal algebra)
  • အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံသီအိုရမ် (Fundamental theorem of algebra)
  • ဂျီဩမေတြီ (Geometry)
  • ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ (Euclidean geometry)
  • ယူကလစ်လွန် ဂျီဩမေတြီ (Non-Euclidean geometry)
  • အက်ဖိုင်းဂျီဩမေတြီ (Affine geometry)
  • ပရိုဂျက်တစ်ဂျီဩမေတြီ (Projective geometry)
  • ခုံးထွက်ဂျီဩမေတြီ (Convex geometry)
  • ပိုင်းစသီးခြားဂျီဩမေတြီ (Discrete geometry)
  • အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ ဂျီဩမေတြီ (Algebraic geometry)
  • ဒစ်ဖရန်ရှယ်ဂျီဩမေတြီ (Differential geometry)
    • ရီမန်ဂျီဩမေတြီ (Riemannian geometry)
    • လီးအုပ်စုများ (Lie groups)
  • တိုပေါ်လော်ဂျီ (Topology)
    • အထွေထွေတိုပေါ်လော်ဂျီ (General topology)
    • အက္ခရာသင်္ချာနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ (Algebraic topology)
    • ဂျီဩမေတြီနည်းကျ တိုပေါ်လော်ဂျီ (Geometric topology)
    • ဒစ်ဖရန်ရှယ်တိုပေါ်လော်ဂျီ (Differential topology)
  • အသုံးချသင်္ချာ (Applied mathematics)
  • သင်္ချာမော်ဒယ်တည်ဆောက်ခြင်း (Mathematical modeling)
  • သင်္ချာကဲရူပဗေဒ (Mathematical physics)
  • ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Differential equations)
    • ရိုးရိုး ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Ordinary differential equations)
    • ပါရှယ် ဒစ်ဖရန်ရှယ် ညီမျှခြင်းများ (Partial differential equations)
  • အင်တီဂရယ် ညီမျှခြင်းများ (Integral equations)
  • ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားစနစ်များ (Dynamical systems)
    • ထိန်းချုပ်မှုသီအိုရီ (Control theory)
      • ပြောင်းလဲမှုကဲကုလပ် (Calculus of variations)
  • (ဘောင်တွင်း) အကောင်းဆုံးအဖြေရှာခြင်း (Optimization)
  • ကိန်းဂဏန်းခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Numerical analysis)
  • သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ (Theoretical computer science)
  • ဝှက်စာဗေဒ (Cryptography)
  • သတင်းအချက်အလက်သီအိုရီ (Information theory)
  • စာရင်းအင်းဗေဒ (Statistics)
  • ဖြစ်နိုင်ခြေသီအိုရီ (Probability theory)
    • ကျပန်းဖြစ်စဉ်များ (Stochastic processes)
  • သင်္ချာဘောဂဗေဒ (Mathematical economics)
    • ဂိမ်းသီအိုရီ (Game theory)
    • သင်္ချာသုံးဘဏ္ဍာရေး (Mathematical finances)
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.