Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 111.073 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица

Отпад од хранахрана којашто не се јаде. Причините за губење или фрлање на храна се многубројни и се јавуваат во целиот систем на исхранување, за време на производството, преработката, малопродажбата и потрошувачката. Глобалното губење на храна и отпад изнесуваат помеѓу една третина и една половин од целата произведена храна. Во земјите со ниски примања најголема загуба се јавува за време на производството, додека во развиените земји многу храна — околу 100 кг по лице годишно —- се троши во фаза на потрошувачка.

Отпадот од храна е голем дел од влијанието на земјоделството врз климатските промени. Организацијата за храна и земјоделство процени во 2014 година дека изгубениот отпад од храна предизвикува глобални економски, еколошки и социјални трошоци од 2,6$ трилиони годишно и е одговорен за 8% од глобалните емисии на стакленички гасови. Покрај тоа, отпадот од храна што не се ракува или обновува правилно, односно преку компостирање, може да има многу негативни еколошки последици. На пример, депонискиот гас од анаеробно варење на органска материја е главен извор на метан во стаклена градина, а фосфорот што не се повраќа во отпадот од храна, доведува до понатамошно ископување на фосфат. Покрај тоа, намалувањето на отпадот од храна во сите делови на системот за храна е важен дел од намалувањето на влијанието на земјоделството врз животната средина, преку намалување на вкупната количина на вода, земја и други ресурси потребни за да се нахрани глобалната заедница. (Дознајте повеќе...)


Слика на денот

Внатрешност на црквата „Св. Јован Царски“ (XVII-XVIII в.) во градот Калатајуд, Сарагоса, Шпанија. Овде се чуваат најраните опстанати дела на сликарот Франциско Гоја.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

На денешен ден…

Денес е 1 јануари 2020 г.

Настани:

45 п.н.е.  Започнал да се применува новиот календар, денес познат како јулијански календар.
404  Последната гладијаторска борба во римскиот колосеум.
439  Објавен е Теодосиевиот законик, најголемата збирка на римски закони во тој период.
1651  Чарлс II е крунисан за крал на Шкотска.
1801  Церера, првиот познат астероид е откриен од Џузепе Пјаци.
1804  Независност на Хаити од Франција.
1818  Мери Шели го објави романот за чудовиштето на Франкенштајн.
1880  Фердинанд Лесепс ја започна изградбата на Панамскиот канал.
1892  Островот Елис е отворен како место каде се примаа првите имигранти во Соединетите Американски Држави.
1901  Британските колонии Нов Јужен Велс, Квинсленд, Јужна Австралија, Тасманија и Западна Австралија го формираат Австралискиот Сојуз; Едмунд Бартон е избран за прв премиер.
1908  За првпат пуштена топка изработена од кристали и електрични светла плоштадот Тајмс сквер во Њујорк, отпочнувајќи традиција на сите понатамошни прославувања на Новата Година во градот.
1909  Во Битола излезе првиот број на весникот „Работничка искра“ на бугарски јазик како орган на македонските социјалисти. Прв уредник на весникот беше Васил Главинов.
1925  Главниот град на Норвешка го промени името во денешното Осло. Предходното име, Кристијанија, го носеше од 1624 година.
1932  Во Виена се одржа првиот Новогодишен концертВиена се одржа првиот Новогодишен концерт.
1942  Во Вашингтон 26 држави од целиот свет ја потпишаа Декларацијата на Обединетите Нации.
1945  Во Скопје излезе првиот број на сатирично - хумористичниот весник „Остен“.
1948  Основана е Државната опера на Народна Република Македонија
1959  За време на Кубанската револуција, Фидел Кастро го симна од власт дотогашниот кубански претседател Фулгенцио Батиста.
1965  Под водство на водачот на движењето Ал Фатах, Јасер Арафат, формирана е Палестинската ослободителна организација - ПЛО.
1982  Перез де Куељар стана првиот Латино-американец, Генерален секретар на Обединетите Нации.
1990  формирана е политичката партија НДП.
1995  Започна со работа Светската трговска организација.
1997  Здружението на издавачите и книжарите на Македонија е примено во Меѓународната асоцијација на издавачите со седиште во Женева.
2002  Еврото започна да се користи во повеќето членки на Европската унија.
2006  Почна примената на Законот за заштита од пушењето.
2007  Влез на Бугарија и Романија во Европската Унија.
2017  Поранешниот премиер на Португалија од Социјалистичката партија, Антонио Гутерес станува Генерален секретар на ООН.

Родени:

1449  Лоренцо де Медичи — владетел на Фиренца.
1823  Шандор Петефи — унгарски револуционер и лирски поет.
1863  Пјер де Кубертен — основоположник на модерните Олимписки игри.
1873  Марија Јуриќ Загорка — хрватска писателка и новинарка.
1878  Пејо Јаворов — бугарски поет, сопатник и биограф на Гоце Делчев.
1879  Е. М. Форстер — англиски писател.
1894  Џон Форд — американски режисер.
1895  Џ. Едгар Хувер — директор на ФБИ.
1912  Ким Филби — британски таен агент на КГБ.
1915  Бранко Ќопиќ — српски писател.
1923  Милт Џексон — американски џез-музичар.
1932  Иван Лацковиќ — хрватски сликар.
1934  Бранко Варошлија — македонски писател, литературен критичар, драматург и новинар.
1937  Влатко Марковиќ — хрватски фудбалер и тренер.
1940  Мерсад Бербер — босански сликар.
1941  Ева Рас — српска глумица.
1942  Корнелие Ковач — српски рок-музичар, член на групите „Индекси“ и „Корни група“.
1946  Ривелино — бразилски фудбалер.
1949  Љубодраг Симоновиќ — српски и југословенски кошаркар.
1952  Миле Китиќ — српски фолк-пејач.
1956  Енди Гил — британски рок-музичар и продуцент.
1959  Панајотис Јанакис — грчки кошаркар.
1963  Дражен Ладиќ — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.
1968  Давор Шукер — хрватски фудбалер.
1972  Лилијан Тирам — француски фудбалер.
1973  Врбица Стефанов — македонски кошаркар.
1973  Искра Трпева — македонска поп пејачка.
1977  Хасан Салихамиџиќ — босански фудбалер.
1982  Давид Налбандијан — аргентински тенисер.
1985  Оскар Гато — италијански велосипедист.
1988  Алекс Хаус — американски велосипедист.

Починале:

1515  Луј XII — француски крал.
1894  Хајнрих Рудолф Херц — германски физичар.
1941  Петар Поп Арсов — македонски револуционер, еден од основоположниците на Македонската револуционерна организација, автор на првиот македонски устав.
1953  Хенк Вилијамс — американски пејач и музичар.
1972  Морис Шевалије — француски пејач и глумец.
1995  Методија Ивановски - Менде — македонски сликар и сценограф.
2001  Фабијан Шоваговиќ — хрватски глумец.

Празници:

*  Куба прославува Ден на ослободувањето.
*  Во државите кои го користат грегоријанскиот календар од полноќ, 00:01 часот, со огномет започнува да се слави почетокот на Новата Година.
*  Ден на јавната сопственост во многу држави ширум светот. Тоа е ден кога заштитената сопственост престанува да важи и делата преминуваат во т.н. јавна сопственост.
*  Според Римокатоличкиот календар:
  • Благословена Девица Марија
*  Според македонскиот Православен календар:
  • Светиот маченик Бонифациј
  • Преподобен Илија Муромец
  • Св. Григориј Омиритски
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош

почетен курс · помош · кратко упатство · превод на статија · вашата прва статија · селска чешма · викисредби · начела и напатствија · категориски индекс · избрана содржина · добри статии · нови статии · потребни статии

Тематски портали

Природни науки
астрономија · биологија · геологија · екологија · информатика · математика ·
логика · медицина · физика · хемија

Општествени науки
археологија · економија · историја · митологија · политика · право · психологија · социологија · филозофија

Географија
Европа · Јужна Америка · Азија · Африка · Северна Америка · Антарктик · Океанија

Технологија и применети науки
индустрија · семрежје · инженерство · земјоделство · општење · образование · транспорт

Уметност и култура
архитектура · мода · јазици · кулинарство · ликовна уметност · книжевност · музика · религија · спорт · драмска уметност · телевизија · филмска уметност

Други области
  • Селска чешма — централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект. Освен на македонски, Википедија е достапна и на преку 300 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Викиречник
Речник и лексикон
Викицитат
Збирка на цитати
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Викивидови
Именик на видови
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Википодатоци
База на слободни знаења
Википатување
Отворен туристички водич

најгоре  · превчитај ја страницава · статистики · односи со јавноста · пријавете неправилност · village pump

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.