Benvegnûo in sciâ Wikipedia Lìgure, l'enciclopedîa lìbera scrîta con l'agiùtto de tùtti!

Ancheu, a-i 26 de agósto do 2020, a Wikipedia in ligure a gh'à 4 268 articoli.

Nêuve pàgine   Ùrtimi cangiamenti   Pòrtego da comunitæ   Community portal
O Wikipediàn   Wikivivagna (Wikisource in zenéize)   Statìstiche   Pàgina abrétio   Sféuggia e pàgine

Difuxón da léngoa lìgure

Danne, se ti peu, 'na man. Metti e teu conoscénse a-o serviçio de tùtti, ponn-i a teu pasción a-o serviçio da coltûa e de tradiçioìn lìguri!

Se no ti sæ donde comensâ, vanni a 'miâ e vôxe de bâze, e pàgine domandæ ò che donque i abòssi.
Se ti gh'é de bezéugno de 'n vocabolâio, chi gh'é:

TIG italiàn-zenéize / zenéize-italiàn
Grande diçionâio do zenéize
Vocabolâio genovés-español / español-genovés
Diçionâio monegàsco
Vôxe moderne do conputer in zenéize
Versción digitâle Diçionâi do Cazàssa e de l'Oliviêri (zeneize-italian)
Vocabolâio zeneize-italiàn de l'Universcitæ de Innsbruck (BETA)

E raxoin da creaçión de 'na Wikipedia Lìgure son a conservaçión e a difuxón de parlæ lìguri, tramite a stezûa de 'n'enciclopedia quante ciù conpleta poscìbile. Pe poei portâ avanti questo progetto saieiva mêgio utilizâ 'na grafîa ùnica e unificâ ch'a pòsse êse studiâ e deuviâ da tùtti, sensa pe quello pregiudicâ l'utilizzo d'esprescioin in ûzo inti dialetti lìguri. A questo fìn a vegne in agiùtto a Grafîa ofiçiâ de l'Académia Ligùstica do Brénno, unn-a grafîa fonética graçie a-a quæ chionque o poriâ coretamente interpretâ o scrîto, eliminando a dificoltæ de interpretaçión e a cativa inpresción che dâ l'ûzo de ciù grafîe.

I artìcoli che de man in man vegnan scrîti utilizando a Grafîa ofiçiâ saian contrasegnæ con questo modello: {{Grafîa ofiçiâ}}

ZE
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize

A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno

Mi pàrlo a mæ léngoa preferîa perché o l’é quéllo che mi són. Mostrémmo a-i nòstri fìggi a nòstra léngoa preferîa, perché voémmo che sàcian chi són.

(Christine Johnson, ançiànn-a do grùppo Tohono O’odham, peleróssa d’América, 2002 - Tèsto tradûto da-o Rîco Carlini)

Âtre ortografìe · Goìdda fondamentâle · Domande Fæte de Sovente (DFS) · Cómme registrâse · Pòrtego da comunitæ · Donasion

  Ìndice

Scénse Matemàtiche e Naturâli

Astronomîa - Biologîa - Chìmica - Fìxica - Matemàtica - Scénsa da Tæra - Statìstica

Coltûa e Arti finn-e

Architetûa - Cine - Letiatûa - Mûxica - Pitûa - Poexîa - Scultûa - Tiatro

Scénse sociâli e filozofîa

Conoscénsa e Inprendiménto - Antropologîa - Archiologîa - Diritto - Economîa - Filozofîa - Giögrafîa - Lengoìstega - Mitologîa - Polìtica - Psicolögîa - Religión - Sòciologîa - Stöia

Arti e Scénse applicæ

Agricoltûa - Architetûa - Comunicaçión - Informàtica - Mêxìnn-a - Tecnologîa - Traspòrti

Soçietæ e Demöa

Cuxìnn-a - Internet - Sport - Turizmo - Zêughi

Indexi

Biografîe - Ordine alfabetico pe titolo - Cronologîa - Comme se fâ? - Cöse da fâ - Ligûria - Pàgine co-e variante lìguri

  Comme agiutâ a Wikipedia ligure

A Wikipedia Ligure a l'é 'n tentativo de fâ vîve a léngoa lìgure in sciâ ræ.

Scîti in lìgure ò zenéize no ghe n'é tanti, se ti pêu danni 'na man, a grafîa do lìgure a l'é difiçile e gh'é diverse schêue de penscêo, e ciù a gente passan o tenpo a ratelâ, ciù a léngoa a vegne ascordâ. Mêgio scrîve in vinti mainêe diverse che vedde a léngoa moî, alôa scrîvi, no sôlo de Zêna e da Ligùria ma de tùtto, perchè a léngoa de niâtri a se peu deuviâ pe tùtte e cöse!

Sôlo 'n pâ de régole:

  1. Questo o l'é o spaçio de tùtti, rispétilo! No deuviâlo pe fâ publicitæ, pe fâ polémica.
  2. A Wikipedia a l'é neotrale, çerca de scrîve di fæti, no di penscêi!
  3. Se ti pêu, metti i riferimenti de cöse che ti scrîvi
  4. Se no ti sæ donde inandiâte, ti pêu amiâ e vôxe de bâze.
  5. Se ti peu, segóndo a variante lengoìstica che ti adêuvi, méttighe un di questi templates in çimma a-o teu artìcolo:

Templates che ti pêu deuviâ:

LIJ
Sta pagina a l'é scrita in lengua ligure

segondo a grafia unitäia

{{Grafia unitäia}}

ZE
Questa pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
{{Zeneize}}
ZE-P
Sta paggina chie a l'è scrita in zeneize
co' ina grafia tipo quella do Prian do 1745
{{ZeneizeP}}

SV
Questa pagina a l'è scrita in savuneize
{{Savuneize}}
SP
Questa pagina a l'è scrita in spezin
{{Spezin}}

VE
Questa pagina a l'è scrita in ventemigliusu
{{Ventemigliusu}}

NV
Sta pàgina l'è scrita in nuvaize
{{Nuvaize}}
VB
Questa pagina a l'a scrita in Lìgure dra Val Burmia
{{Lìgure dra Val Burmia}}

MC
Achësta pagina ë scrita ün munegascu
{{Munegascu}}
TB
Quéšta pàgina a l'è šcrìa in tabarchin
{{Tabarchin}}

AJ
Issa paghjina ghjè scritta in aghjaccinu
{{Aghjaccinu}}

BF
Quésta paggina a l'é scria en bunifazzin
{{Bunifazzin}}

BR
'Šta pagina la é scrita ën brigašc
{{Brigašc}}

  Da leze

Federigo Segondo de Svevia

Federigo II imperatô (Iexi 1194 - Castel Fiorentin, presso San Seveo, Puggia, 1250).

Figgio de l'imperatô Enrico VI de Hohenstaufen e de Constança d'Atavilla, o fu posto, doppo a morte do poæ e, doppo, da moæ, into 1198, segondo e dispoxiçioin testamentaie de quest'urtima, sotto a tutella de pappa Innoçençio III. Incoronao re de Seçilia za verso a fin de mazzo do 1198, o se trovò in boiia di fœüdatai todeschi e normanni che se contendeivan l'influença politica in sce-o regno. Solo into 1206 l'Innoçençio III o poe' fâse consegnâ o Fredrigo che, proclamao maggiorenne, o s'unì in matrimonio into 1209 co-a Constança d'Aragon. Mentre daprimma l'ea intençion do pappa de impedî in ogni moddo l'union da coroña imperiâ a quella reâ de Seçilia in sce-o cappo do Federigo, e preteize de l'Otton de Brunswick in sce-o regno normanno, una votta deventao imperatô co l'apoggio do pappa, determinon a scominiga contro quest'urtimo, e l'invio a-i prinçipi de Germania de procede a l'eleçion de 'n nœuvo sovran. Coscì o Federigo, andæto in Germania, o poe' ese elezuo re into 1212 a Francoforte...

Lêzi a vôxe
    

  O mòddo de dî

Màrso e fràsche, zùgno e boràsche.

Vôxe in vedrìnn-a

I Promessi Sposi, in zenéize I Spozoéi Inpromìssi, coscì comme o l'é stæto tradûto da Enrico (Rîco) Carlini into 2013, o l’é ’na prîa miliâre da leteratûa italiànn-a e ’n pasàggio fondaméntale into svilùppo da léngoa Italiànn-a: scrîto into 1842 da o Lisciàndro Manzôni, o preparâva a stràdda a l’Unitæ d’Itàlia comensàndo pròpio da-a léngoa...”un sôlo pòpolo, unn-a sôla léngoa”.

Lêzi a vôxe

Lêzi chi o prìmmo capìtolo do lìbbro: I Spozoéi Inpromìssi


Mozilla Firefox (conosciûo senpliceménte cómme Firefox) o l'é un navegatô web lìbero e multipiatafórma, mantegnûo da Mozilla Foundation. O l'é nasciûo into 2002 co-o nómme "Phoenix" da-i ménbri da comunitæ Mozilla che voéivan un navegatô stand-alone ciù spedîo do ragrupamento Mozilla Application Suite.

Lêzi a vôxe

Ancheu o zenéize o l’é a prìmma léngoa regionâle ch’a l’é ‘na léngoa ofiçiâ de Firefox! Ti peu descaregâ a versción conplêta (pe Windows, Linux, Mac/OS) ò ti peu instalâ i language packs che servan a cangiâ a léngoa do teu navegatô in zenéize. Firefox o l'é in navegatô pe internet da Fondaçion Mozilla co-o sórgente avèrto. Gh'é 'na versción in zenéize do programma che ti peu atrovâ a l'indirìsso: A vórpe de fêugo

Se ti gh'é di problêmi tecnichi, ti peu provâ ascì a anâ a-o link https://www.mozilla.org/en-US/firefox/all/ e çercâ a versción ciamâ Ligurian/lìgure.

A traduçión a l'é scrîta co-a grafîa ofiçiâ de l'Académia Ligùstica do Brénno



Ř'imnu munegascu o inu munegascu; a segunda forma è achela çernüa da u palatu, (ün françese: Hymne monégasque: ün lìguřu: Inno monegasco), ciamàu tambèn A Marcia de Mùnegu (ün françese: La Marche de Monaco; ün ligüřu: A marcia de Mónego), Ària Naçiunale de Mùnegu (ün françese: Air national de Monaco; ün liguřu: Âia naçionale de Mónego) o Marcia Naçiunale d'i Lealisti (ün françese: Marche Nationale des Loyalistes; ün liguřu: Marcia Naçionale di Lealisti), ë ř'imnu naçiunale d'u Prinçipatu de Mùnegu.

Scritu ünt'u XIXeme sèculu da Teufilu Bellando Castru e pœi mudificàu da ciü artisti, ë de facto u sulu imnu naçiunale au mundu ünt'üna variante d'a lengua ligüřa.

Riternelu: Despoei tugiù sciü d'u nostru paise

Se ride au ventu, u meme pavayùn

Despoei tugiù a curù russa e gianca

E stà l'emblema, d'a nostra libertà

Grandi e i piciui, l'an sempre respetà

Lêzi a vôxe

  I progetti de Wikimedia in ligure

 Novitæ in ta Wikivivagna
Novitæ in ta Wikivivagna

Wikimedia Foundation a l'é 'n'asociaçión ch'a promêuve diversci progetti. In lìgure no gh'é sôlo a Wikipedia, ma con l'agiùtto de viâtri o se pêu fâ de ciù!

Wikiçionâio
O diçionâio lìbero
Wikivivàgna
Bibliotêca de òpere za publicæ

  Progetto Wikifræ

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.