Բարի գալուստ Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք
Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիան ունի 269 555 հոդված։

Բժշկություն
Պատմություն
Տնտեսագիտություն

Մշակույթ
Աստղագիտություն
Հայաստան

Կինո
Ֆուտբոլ
Բասկետբոլ

Ստեղծել հոդված
Խմբագրման ուղեցույց · Օգնություն · Հարցեր · Ինչպես գրել հայերեն · Գրանցվել Այսօր Երկուշաբթի է, 2020 թվականի Մայիսի 4։ Հիմա ժամը 20:56 է։
< «Շաբաթվա հոդված» նախագիծ

Կեսարի քաղաքացիական պատերազմ կամ Հռոմեական մեծ քաղաքացիական պատերազմ, Հռոմեական հանրապետության վերջին քաղաքական-ռազմական կոնֆլիկտներից մեկը, որը նախորդել է Հռոմեական կայսրության ստեղծմանը։ Դրա ընթացքում տեղի են ունեցել մի շարք քաղաքական և ռազմական առճակատումներ մի կողմից Կեսարի (մ․թ․ա․ 100-44 թվականներ), նրա կողմնակիցների (պոպուլյարներ) և լեգեոնների, իսկ մյուս կողմից՝ օպտիմատների, Սենատի, նրանց աջակցող Պոմպեոսի (մ․թ․ա․ 106-48 թվականներ) և նրա լեգեոնների միջև։

Մինչև պատերազմի սկիզբը Կեսարը 8 տարի ծառայել էր Գալլիայում՝ հաղթանակ տանելով Գալլիական պատերազմներում։ Մ․թ․ա․ 60 թվականին Կեսարը, Պոմպեոսը և Մարկոս Կրասսոսը հիմնադրեցին առաջին եռապետությունը, որի միջոցով Հռոմեական հանրապետությունը միմյանց մեջ բաժանեցին ազդեցության ոլորտների։ Կեսարը շուտով հասարակ ժողովրդի համար սիրելի դարձավ, իրականացրեց մի շարք բարեփոխումներ։ Սենատը վախենում էր նրաից, ինչի հետևանքով պահանջել է նրանից վայր դնել իր լեգեոնների հրամանատարությունը և վերադառնալ Հռոմ։ Նա հրաժարվել է, անցել Ռուբիկոնը և իր զորքով շարժվել դեպի Հռոմ, ինչը հռոմեական իրավունքի կոպտագույն խախտում էր և պատժվում էր մահապատժով։ Այդ ժամանակ Պոմպեոսը փախել է Հռոմից և տեղափոխվել Հարավային Իտալիա՝ ընդդեմ Կեսարի զորք հավաքելու համար։

Պատերազմը 4 տարի շարունակ հանգեցրեց մի շարք քաղաքական և ռազմական բախումների Հռոմեական Իսպանիա, Իտալիա, Հունաստան, Իլլիրիկում, Եգիպտոս, Աֆրիկա պրովինցիաներում։ Պոմպեոսը կարողանում է Դիրախիումի ճակատամարտում հաջողության հասնել Կեսարի հանդեպ, սակայն ծանր պարտություն է կրում Ֆարսալոսի ճակատամարտի ժամանակ։ Մարկոս Բրուտոսի և Ցիցերոնի հրամանատարության ներքո մարտնչող օպտիմատները հանձնվել են, իսկ Կատոն Կրտսերի և Սցիպիոնի հրամանատարության տակ կռվողները՝ շարունակել պայքարը։ Պոմպեոսը փախել է Եգիպտոս և ժամանելուն պես սպանվել։ Մ․թ․ա․ 46 թվականին Սցիպիոնը պարտություն է կրում Հյուսիսային Աֆրիկայում՝ Տապսոսի ճակատամարտում։ Նա և Կատոնը ճակատամարտից քիչ անց ինքնասպանություն են գործել։ Հաջորդ տարի կեսարական ուժերը Մունդայի ճակատամարտում հաղթանակի է հասել վերջին օպտիմատների հանդեպ և դարձել Հռոմի «ցմահ դիկտատոր»։ Այս ամենը հետագայում հանգեցրեց Հռոմեական հանրապետության (մ․թ․ա․ 509–27 թվականներ) վերացմանը և Հռոմեական կայսրության (մ․թ․ա․ 27 – մ․թ․ 476 թվականներ) ստեղծմանը։

Հուլիոս Կեսարի, Մարկոս Կրասսոսի և Գնեոս Պոմպեոսի միջև մ․թ․ա․ 60 թվականին Հռոմեական հանրապետությունը միմյանց մեջ բաժանեցին ազդեցության գոտիների, որով ստեղծվեց նոր համակարգ՝ հայտնի Առաջին եռապետություն անվամբ։ Մ․թ․ա․ 59 թվականին Կեսարը ընտրվել է Հռոմեական հանրապետության կոնսուլ, իսկ մ․թ․ա․ 58 թվականից սկսած 8 տարի շարունակ՝ Գալլիայի պորկոնսուլ։ Ժամանելով ներկայիս Ֆրանսիայի տարածքի հարավային մասում գտնվող հռոմեական պրովինցիա՝ Անդրալպյան (Նարբոնական) Գալլիա՝ Կեսարը գալլական ցեղերի դեմ պայքար է սկսում։ Գալլիական պատերազմները տևում են շուրջ 8 տարի։ Մ․թ․ա․ 50 թվականին, երբ ավարտվում էր Կեսարի պրոկոնսուլության ժամկետը, ամբողջ Գալլիան ենթարկվում էր Հռոմին։ Կեսարը հաճախ խնդիրներ է ունեցել Սենատի հետ, քանի որ նա պաշտպանում էր պոպուլյարների շահերը․․․ Ավելին



Հաջորդ թողարկում | Արխիվ | Խմբագրել
Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ:


Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։

  • Վիքին սիրում է Երկիրը 2020 լուսանկարչական մրցույթ
  • CEE Spring 2020
  • Ճանապարհորդություն դեպի Նախիջևան
  • Հայերեն Վիքիպեդիայի ստուգաթոն
  • Շաբաթը մեկ հոդված
  • Հայաստանի գյուղերի հոդվածների բարելավում
  • Ամենադիտվող հոդվածների բարելավում
  • «Վիքիպեդիա» կրթական ծրագիր
    • Հայ կրթական հիմնարկություն (2020)
  • Ես ստեղծում եմ կարևորագույն հոդված
  • Բժշկական կարևորագույն հոդվածներ
  • Այլ նախագծեր


Նախագծի էջ | Հաջորդ թողարկում


Նախագծի էջ | Մայիս | Տարվա օրերը
COVID-19 պանդեմիա

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Արտակարգ դրություն Հայաստանում (2020)

Վերջերս մահացածներ` Յանիս Լուսիս  Մայ Շյովալ  Ռիշի Կապուր  Իրֆան Խան

Հաջորդ թողարկում | Պահոց | Խմբագրել
«Ցուցափեղկում» ընդգրկված են Հայերեն Վիքիպեդիայի լավագույն՝ ընտրյալ, լավ և տարվա հոդվածները, ինչպես նաև ընտրյալ ցանկերը:

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիան ունի 52 ընտրյալ, 37 լավ, 29 տարվա հոդված և 7 ընտրյալ ցանկ։

Վերջին ընտրյալ հոդվածներն են՝ Վերջին լավ հոդվածներն են՝

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան


Վերջին ընտրյալ ցանկերն են՝

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան

|- |

Վիքիպահեստ
Մեդիաֆայլերի շտեմարան
Վիքիտվյալներ
Ազատ գիտելիքների բազա
Վիքիբառարան
Բառարան և թեզաուրուս
Վիքիքաղվածք
Քաղվածքների հավաքածու
Վիքիգրքեր
Դասագրքեր և ուսումնական ձեռնարկներ
Վիքիդարան
Ազատ տեքստերի գրադարան
Վիքիճամփորդ
Ճամփորդի օգնական
Վիքիլսարան
Ազատ ուսումնական նյութեր
Մետա-Վիքի
Վիքիմեդիայի նախագծերի կոորդինացում

|- |

Հարցեր – Օգնություն – ԳրանցվելԽմբագրել այս էջը - Թարմացնել


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.