زبان‌های چینی

زبان چینی
汉语/漢語, 华语/華語 یا 中文
Hànyǔ, Huáyǔ, یا Zhōngwén

Hànyǔ (چینی) نوشته شده با حروف چینی
زبان بومی در: جمهوری خلق چین، تایوان، سنگاپور، مالزی، ایالات متحده آمریکا، کانادا، فیلیپین، استرالیا، تایلند، ویتنام، اندونزی، موریس، پرو و مکان‌های دیگر که چینی‌ها زندگی می‌کنند
تعداد گویشوران
حدود ۱٫۴~۱٫۶ میلیارد  (۲۰۱۱)[1]
Sino-Tibetan
  • Sinitic

    • زبان چینی
شکل‌های استاندارد
گویش‌ها
Jin
Huizhou
گویش وو (چینی) (including Shanghainese)
Hunanese
زبان کانتونی (including Cantonese-Taishanese)
Pinghua
Shaojiang
Northern Min
Eastern Min (including Fuchow)
Central Min
Pu Xian
مین نان (including Amoy, Taiwanese)
Teochew (شامل Swatow, Chaozhou, Jieyang, parts of Shanwei/Meizhou)
حروف چینی، zhuyin fuhao, پین‌یین، شیاو جینگ
وضعیت رسمی
زبان رسمی در

 سازمان ملل متحد
 چین  جمهوری چین
 سنگاپور (یکی از زبان‌های رسمی)

Wa State (alongside the Wa language)
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
 ایالات متحده آمریکا (اقلیت)
 مالزی (اقلیت)
 فیلیپین (اقلیت)
تنظیم‌شده توسط In the PRC: National Commission on Language and Script Work[2]
In the ROC: National Languages Committee
در سنگاپور: Promote Mandarin Council/Speak Mandarin Campaign[3]
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱ zh
ایزو ۶۳۹-۲ chi (B)
zho (T)
ایزو ۶۳۹-۳ zho – inclusive code
Individual codes:
cdo  [[زبان مین دونگ]]
cjy  [[Jinyu]]
cmn  [[زبان ماندارین]]
cpx  [[Pu Xian]]
czh  [[Huizhou]]
czo  [[Min Zhong]]
gan  [[Gan]]
hak  [[Hakka]]
hsn  [[Xiang]]
mnp  [[Min Bei]]
nan  [[مین نان]]
wuu  [[گویش وو (چینی)]]
yue  [[زبان کانتونی]]
och  [[Old Chinese]]
ltc  [[Late Middle Chinese]]
lzh  [[زبان چینی کلاسیک]]
زبان‌شناسی 79-AAA
نفشهٔ زبان‌های چینی در جهان
توضیحات:      کشورهایی که زبان چینی زبان بومی یا اصلی آنهاست      کشورهایی که بیش از ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ چینی زبان دارند      کشورهایی که بیش از ۱٬۰۰۰٬۰۰۰چینی زبان دارند      کشورهایی که بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ چینی زبان دارند      کشورهایی که بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ چینی زبان دارند      مناطق مسکونی‌ای (شهرک‌هایی) که بیشتر چینی زبان‌ها زندگی می‌کنند

زبان چینی یا دقیقتر: زبان‌های چینی بخشی از خانواده زبان‌های سینی-تبتی را تشکیل می‌دهند. زبان مادری حدود یک پنجم مردم جهان یکی از انواع زبان چینی است. این زبان در خود زبان چینی و سرزمین چین به نامهای جُونگ ون (中文، Zhōngwén)که برای نامیدن زبان نوشتاری بکار می‌رود، خن یو (汉语/漢語، Hànyǔ)و خوَیو (华语/華語، Huáyǔ) نامیده می‌شود. زبان اصلی و عمده و رسمی در سرزمین چین، چینی ماندارین یا پوتونگ خوا می‌باشد.

زبان چینی با ۱٬۳۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر گوینده پرشمارترین زبان دنیا به‌شمار می‌رود.[4]

اهمیت آهنگ‌ها در زبان چینی

فرق عمده زبان چینی ماندارین با اکثر زبان‌های دیگر جهان در آهنگین بودن آن می‌باشد. بدین صورت که هر هجا در این زبان (chang, chung, bei, ba, lai و...) در ۴ آهنگ و تعدادی از هجاها نیز به صورت استثنائی در ۵ آهنگ تلفّظ می‌شوند.

  • در آهنگ اوّل هجا به صورت یکنواخت و کشیده تلفظ می‌شود.
  • در آهنگ دوّم، در هنگام تلفّظ هجا صدای فرد به صورت تدریجی به سمت بالا می‌رود.
  • در آهنگ سوّم صدای فرد ابتدا به سمت پایین سقوط می‌کند و سپس به سمت بالا اوج می‌گیرد.
  • در آهنگ چهارم هجا به صورت دفعی و ضربتی تلفّظ می‌شود.
  • تلفّظ پنجم هم که به صورت استثنائی در برخی هجاها وجود دارد فاقد آهنگ است و هجا به صورت معمولی بیان می‌شود.

مثال از آهنگ‌ها

به عنوان مثال هجای ma در آهنگ اوّل معنی مادر را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(媽/妈). در آهنگ دوّم معنای کَنَف را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(麻). در آهنگ سوّم معنی اسب را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(馬/马). در آهنگ چهارم معنای توامان سرزنش کردن و توهین کردن را می‌دهد و بدین شکل نوشته می‌شود:(罵/骂). در آهنگ پنجم به عنوان جزء پایانی جمله سؤالی بکار می‌رود و جمله را سؤالی می‌کند و بدین شکل نوشته می‌شود:(嗎/吗).

    گوش‌کردن به آهنگ‌های واژگان در زبان چینی
    چهار آهنگ اصلی زبان چینی
  • آیا در شنیدن پرونده مشکل دارید؟ راهنمای رسانه را ببینید.

خط چینی

سبک‌های مختف نوشتاری خط چینی

در زبان چینی نگارش به دو صورت است:

  1. چینی سنتی یا کلاسیک
  2. چینی ساده‌شده

مورد اوّل خط اصیل زبان چینی می‌باشد که از سده‌های دور برای نگارش این زبان به کار می‌رفته است و اکنون در کشورهای جمهوری چین (تایوان)، هنگ کنگ، ماکائو و چینی‌های مقیم ایالات متّحده و غرب رایج است. مورد دوّم ساده شده همان خط سنّتی است که در جمهوری خلق چین و سنگاپور رایج است. این خط به دستور مائوزِدونگ مؤسّس جمهوری خلق چین از ساده کردن خط سنّتی به دست آمده‌است.

تعداد نویسه‌های این زبان که در چینی به آن‌ها خَنزی (汉字) به‌طور سنّتی بالغ بر ۷۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ عدد می‌باشد که البته امروزه همگی آن‌ها (جز برای کاربردهای ادبی و مطالعاتی) منسوخ شده‌اند و در حال حاضر یک چینی یا یک خارجی که می‌خواهد چینی بیاموزد، برای آنکه بتواند بگوید سواد کامل دارد باید تنها حدود ۱۰٬۰۰۰ کاراکتر را بخواند و بنویسد. امروزه برای آوانویسی یا romanization این زبان از سیستمی مبتنی بر الفبای لاتین به نام پین این(pin yin) استفاده می‌شود.

زبان‌ها و گویش‌های چینی

گستره گویش‌های مختلف زبان چینی در چین

در سرتاسر کشور چین زبان‌ها و گویش‌های مختلفی وجود دارد که اختلاف و فرق اکثر آن‌ها در چگونگی تلفّظ هجاها می‌باشد که در بالا توضیح داده شد. مثلاً یک هجا در زبان یک ناحیه با یک آهنگ خاص یک معنی می‌دهد و در ناحیه‌ای دیگر با همان طرز بیان و آهنگ معنی دیگر. مثلاً همان‌طور گفته شد زبان رسمی یا ماندارین دارای ۴ آهنگ ولی زبان کانتونی (یوئه) که در جنوب این کشور در استان گوانگدونگ (کانتون) رایج است دارای ۸ آهنگ برای تلفّظ هجاها می‌باشد.

زبان‌های عمده

واژه‌های مهم در زبان چینی

معادل فارسینحوه تلفظمتن چینی
بلهShì
خیرbùshì没有
سلامNǐ hǎo你好
حال شما چطوره؟Nǐ hǎo ma你好吗?
اسم شما چیه؟Nǐ jiào shénme míngzi你叫什么名字?
اسم من _____ است.Wǒ jiào ______我叫 _____
لطفاًQǐng
ممنونXièxiè谢谢
ببخشید! / عذر می خوام.Dǎrǎo yixià打扰一下

[5]

تشکر

معادل فارسینحوه تلفظ
متشکرمxie xie
مهم نیست (خوش باش یا وظیفه‌ام بود)hen le yi
خواهش می‌کنمbu ke qi
از کمکتان سپاسگزارمgan xie ni de bang mang
این خوبیِ شما را می‌رساندni zhen hao
از شما قدردانی می‌کنمgan xie ni de hou yi
ممنون از همه چیزgan xie ni wei wo zhun bei de yi qie
ممنون. روز خیلی خوبی بودgan xie ni zhe mei hao de yi tian

عذرخواهی

شرمنده (ببخشید) = dui bu qi
لطفاً مرا ببخش = qing yuan liang
متأسفم که باعث شدم شما منتظر بمانید = dui bu qi, rang ni jiu deng le
این بی‌دقتی مرا نشان می‌دهد = shi wo bu xiao xi
متأسفم، نمی‌توانم شما را همراهی کنم = dui bu qi, wo bu neng lai
متأسفم که باعث شدم قرارمان را به هم بزنیم = dui bu qi, shi yue le
معذرت می‌خواهم که شما را به زحمت انداختم = hen bao qian , gei ni dai lai le bu bian
متأسفم که این‌قدر برای شما مشکل درست کردم = hen bao qian , gei ni dai lai le ma fan
مشکلی نیست، خودت را ناراحت نکن = qing bie zai yi
مشکلی نیست = mei guan xi
اهمیت ندهید = bu yao jin

پرسش دوباره

لطفاً تکرار کنید = qing zai shuo yi ci
چی؟ =shen me
لطفاً آرام‌تر صحبت کنید = qing shuo man dian er
لطفاً بلندتر صحبت کنید = qing shuo da sheng dian er
واقعاً؟ = zhen de ma
آیا شما مطمئن هستید؟ = mei cuo ma

سؤال‌های ابتدایی

چرا = wei shen me
کی = shen me shi hou
کجا = zai na er
چیست؟ = zhe shi shen me
کدام = na yi ge
کیست = shi shui ya
چند تا = you duo shao
به چه مدت = you duo jiu
چه قدر دور است = yu duo yuan

سلام گفتن

سلام = ni hao
صبح بخیر = zao an
بعدازظهر بخیر = wu an
غروب بخیر = wan an
چه طوری =ni hao ma
تا الان همه چیز خوب بوده = yi qie bu cuo
من زیاد بد نیستم = bu tai cha
وقت زیادی است که شما را ندیده‌ام = hao jiu bu jian le
از آشناییتان خوشبختم = hen gao xing jian dao ni
خوشحالم که شما را دوباره می‌بینم = hao gao xing zai jian dao ni
۱ یک = yi
۲ دو = er
۳ سه = san

جستارهای وابسته

منابع

پیوند به بیرون

  • Learn Chinese فراگرفتن زبان چینی (انگلیسی)
  • Chinese-English dictionary فرهنگ انگلیسی چینی (انگلیسی)
  • Learn Chinese
  • آموزش آنلاین زبان چینی :آموزش به حروف، نوشتن، صحبت کردن، قواعد و گرامر با استفاده از تصویر و صدا به صورت آنلاین و کاملاً رایگان
  • چینی در سفر: آموزش اصطلاحات و کلمات مورد نیاز زبان چینی

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف Z است الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آن‌ها حرف C است

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.