آسیا

آسیا
Globe centered on Asia, with Asia highlighted. The continent is shaped like a right-angle triangle, with اروپا to the west, oceans to the south and east, and اقیانوسیهto the south-east.
مساحت ۴۴٬۵۷۹٬۰۰۰ مترکیلومربع (۱۷٬۲۱۲٬۰۰۰ مایل‌مربع)[1]
جمعیت ۴٬۱۶۴٬۲۵۲٬۰۰۰ (فهرست قاره‌ها براساس جمعیت)[2]
ترکم جمعیت 87/km2 (225/sq mi)
نام اهلیت Asian
کشورها ۴۸ عضو سازمان ملل متحد ۶ کشور دیگر (فهرست کشورها)
متعلقات
مناطق ناشناخته
زبان‌ها فهرست زبان‌ها
منطقه زمانی یوتی‌سی ۲:۰۰+ تا یوتی‌سی ۱۲:۰۰+
اینترنت دامنه سطح‌بالا .asia
بزرگترین شهرها

List of metropolitan areas in Asia by population
فهرست شهرهای آسیا

آسیا /ʌsɪɒ/ پهناورترین و پرجمعیت‌ترین قاره زمین است. این قاره ۸٫۷٪ از مساحت سطح زمین و ۳۰٪ از مساحت خشکی‌های این سیاره را در بر می‌گیرد. ۶۰٪ جمعیت کره زمین نیز در این قاره زندگی می‌کنند.[3] بزرگ‌ترین و پرشمارترین کشورهای جهان در این قاره‌اند. آسیا به همراه اروپا خشکی بزرگ اوراسیا را می‌سازند. این قاره از شمال به اقیانوس منجمد شمالی، از جنوب به اقیانوس هند، از شرق به اقیانوس آرام و از غرب به دریای مدیترانه و بخش میانی روسیه مرزبندی شده‌است.

جغرافیا

آسیا بزرگترین خشکاد (قاره) جهان دارای شکلی تقریباً سه گوشه است که شبه جزایر زیادی دارد و تماماً در نیمکره شمالی واقع شده‌است. طول شمالی جنوبی این خشکاد برابر ۷۶ درجه عرض جغرافیایی است زیرا که جنوبی‌ترین نقطه آن یعنی سنگاپور که در جزیره کوچکی در انتهای جنوبی شبه جزیره ماداکا قرار دارد یک درجه در شمال واقع است و شمالی‌ترین نقطه آن یعنی دماغه چلیوسکینی (Chelyuskin) در مدار ۷۷ درجه عرض شمالی قرار گرفته‌است.[4] کوه‌های اورال، دریای خزر، دریای سیاه و دریای آزوف آسیا را از اروپا جدا می‌نمایند، مرز بین آسیا و آفریقا کانال سوئز است و تنگه برینگ آمریکای شمالی را از این قاره جدا می‌سازد. آسیا در بین دو اقیانوس منجمد شمالی و هند قرار دارد.[5][6] بلندترین قلهٔ جهان اورست به ارتفاع ۸٬۸۴۸ متر.

نقشه قدیمی از آسیا متعلق به سال ۱۷۰۰ میلادی از گیلوم دلیسه کارتوگراف فرانسوی
در این نقشه به نام خلیج فارس با عنوان فرانسوی Golfe Persique اشاره شده‌است. نام دریای خزر نیز کاسپین ذکر شده‌است.

۴٫۳٪ از مساحت قاره آسیا را کوه‌های بلند و تپه‌ها تشکیل می‌دهند، بلندترین رشته‌کوه‌های این قاره عبارتند از هیمالیا، قراقروم، پامیر، تیانشان، هندوکش، قفقاز بزرگ، و آلتایی. هم‌چنین رشته‌کوه نسبتاً کوچک‌تری در این قاره واقع بوده که مهم‌ترین آن‌ها را رشته‌کوه‌های تبت، ایران، ارمنستان و آسیای صغیر تشکیل می‌دهند. قاره آسیا در کنار اروپا می‌باشد. بیشتر جمعیت آسیا را چین و هند تشکیل می‌دهد. فلات‌های آسیا از غرب به شرق عبارت‌اند از آناتولی ایران تبت و مغولستان ناهمواریهای آسیا ۱ فلاتها:شامل فلاتهای بلند با ارتفاع زیاد و فلاتهای کم ارتفاع قدیمی ۲ سرزمین‌های پهناور و پست جلگه‌ای در شمال و جنوب آسیا ۳ سرزمین‌های دارای کوه‌های آتش فشانی

نقشه

اطلاعات آماری

مساحت: ۴۳، ۴ میلیون کیلومتر مربع (همراه جزایر).
تعداد کشورهای آسیا: ۴۹ کشور مستقل و همچنان مستعمره پرتغال و انگلیس نیز وجود دارند.
ارتفاع متوسط از سطح دریا: ۹۶۰ متر.
بلندترین نقطه: اورست ۸٬۸۴۸ متر.
گودترین نقطه و پست‌ترین نقطه و ساحل جهان: دریاچه مرده (بحرالمیت) به عمق ۲۰۰ متر پایینتر از سطح دریا.
گودترین نقطه جهان گودال «ماریانا» به عمق بیش از «۱۱هزار متر)) واقع در اقیانوس آرام است که اختلاف بلندترین نقطه روی کره زمین (قله اورست) با گودترین نقطه زمین (گودال ماریانا) چیزی حدود((۲۰۰۰۰متر» است.
متراکم‌ترین نقطه زمین از نظر جمعیت: جزیره جاوه در کشور اندونزی است.[7]

فهرست کشورها

پرچم نشان نام جمعیت
مساحت
(کیلومتر مربع)
پایتخت
جمهوری آذربایجان آذربایجان ۹٬۴۹۳٬۶۰۰ ۸۶٬۶۰۰ باکو
اردن اردن ۶٬۵۰۸٬۸۸۷ ۸۹٬۳۴۲ امان
ارمنستان ارمنستان ۲٬۹۷۰٬۴۹۵ ۲۹٬۷۴۳ ایروان
ازبکستان ازبکستان ۲۸٬۳۹۴٬۱۸۰ ۴۴۷٬۴۰۰ تاشکند
افغانستان افغانستان ۳۰٬۴۱۹٬۹۲۸ ۶۴۷٬۵۰۰ کابل
امارات متحده عربی امارات متحده عربی ۵٬۳۱۴٬۳۱۷ ۸۳٬۶۰۰ ابوظبی
اندونزی اندونزی ۲۴۸٬۶۴۵٬۰۰۸ ۱٬۹۰۴٬۵۶۹ جاکارتا
ایران ایران ۷۸٬۸۶۸٬۷۱۱ ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ تهران
بحرین بحرین ۱٬۲۴۸٬۳۴۸ ۷۶۰ منامه
میانمار برمه (میانمار) ۵۴٬۵۸۴٬۶۵۰ ۶۷۶٬۵۷۸ نایپیداو
برونئی برونئی ۴۰۸٬۷۸۶ ۵٬۷۶۵ بندر سری بگاوان
بنگلادش بنگلادش ۱۵۰٬۰۳۹٬۰۰۰ ۱۴۷٬۵۷۰ داکا
پادشاهی بوتان بوتان ۷۱۶٬۸۹۶ ۳۸٬۳۹۴ تیمفو
پاکستان پاکستان ۱۹۰٬۲۹۱٬۱۲۹ ۷۹۶٬۰۹۵ اسلام‌آباد
تاجیکستان تاجیکستان ۷٬۷۶۸٬۳۸۵ ۱۴۳٬۱۰۰ دوشنبه
تایلند تایلند ۶۷٬۰۹۱٬۰۸۹ ۵۱۳٬۱۲۰ بانکوک
تایوان تایوان ۲۳٬۲۶۱٬۷۴۷ ۳۶٬۱۹۳ تایپه
ترکمنستان ترکمنستان ۵٬۰۵۴٬۸۲۸ ۴۸۸٬۱۰۰ عشق‌آباد
ترکیه ترکیه ۷۹٬۷۴۹٬۴۶۱ ۷۸۳٬۵۶۲ آنکارا
تیمور شرقی تیمور شرقی ۱٬۱۴۳٬۶۶۷ ۱۴٬۸۷۴ دیلی
چین چین ۱٬۳۴۳٬۲۳۹٬۹۲۳ ۹٬۵۹۶٬۹۶۱ پکن
روسیه روسیه ۱۴۲٬۵۱۷٬۶۷۰ ۱۷٬۰۹۸٬۲۴۲ مسکو
ژاپن ژاپن ۱۲۷٬۳۶۸٬۰۸۸ ۳۷۷٬۹۱۵ توکیو
سری‌لانکا سری‌لانکا ۲۱٬۴۸۱٬۳۳۴ ۶۵٬۶۱۰ کلمبو
سنگاپور سنگاپور ۵٬۳۵۳٬۴۹۴ ۶۹۷ سنگاپور
سوریه سوریه ۲۲٬۵۳۰٬۷۴۶ ۱۸۵٬۱۸۰ دمشق
عراق عراق ۳۱٬۱۲۹٬۲۲۵ ۴۳۸٬۳۱۷ بغداد
عربستان سعودی عربستان سعودی ۲۶٬۵۳۴٬۵۰۴ ۲٬۱۴۹٬۶۹۰ ریاض
عمان عمان ۳٬۰۹۰٬۱۵۰ ۳۰۹٬۵۰۰ مسقط
فلسطین فلسطین ۴٬۲۷۹٬۶۹۹ ۶٬۲۲۰ غزه/رام‌الله
فیلیپین فیلیپین ۹۹٬۳۹۲٬۷۰۰ ۳۰۰٬۰۰۰ مانیل
قبرس قبرس ۱٬۰۹۹٬۳۴۱ ۹٬۲۵۱ نیکوزیا
قرقیزستان قرقیزستان ۵٬۴۹۶٬۷۳۷ ۱۹۹٬۹۵۱ بیشکک
قزاقستان قزاقستان ۱۷٬۵۲۲٬۰۱۰ ۲٬۷۲۴٬۹۰۰ آستانه
قطر قطر ۱٬۹۵۱٬۵۹۱ ۱۱٬۵۸۶ دوحه
کامبوج کامبوج ۱۴٬۹۵۲٬۶۶۵ ۱۸۱٬۰۳۵ پنوم‌پن
کره جنوبی کره جنوبی ۵۰٬۰۰۴٬۴۴۱ ۱۰۰٬۲۱۰ سئول
کره شمالی کره شمالی ۲۴٬۵۸۹٬۱۲۲ ۱۲۰٬۵۳۸ پیونگ‌یانگ
کویت کویت ۲٬۶۴۶٬۳۱۴ ۱۷٬۸۱۸ کویت
گرجستان گرجستان ۴٬۵۷۰٬۹۳۴ ۶۹٬۷۰۰ تفلیس
لائوس لائوس ۶٬۵۸۶٬۲۶۶ ۲۳۶٬۸۰۰ وین‌تیان
لبنان لبنان ۴٬۱۴۰٬۲۸۹ ۱۰٬۴۰۰ بیروت
مالدیو مالدیو ۳۹۴٬۴۵۱ ۲۹۸ ماله
مالزی مالزی ۲۹٬۱۷۹٬۹۵۲ ۳۲۹٬۸۴۷ کوالالامپور
مغولستان مغولستان ۳٬۱۷۹٬۹۹۷ ۱٬۵۶۴٬۱۱۶ اولان باتور
نپال نپال ۲۹٬۸۹۰٬۶۸۶ ۱۴۷٬۱۸۱ کاتماندو
ویتنام ویتنام ۹۱٬۵۱۹٬۲۸۹ ۳۳۱٬۲۱۲ هانوی
هند هند ۱٬۲۰۵٬۰۷۳٬۶۱۲ ۳٬۲۸۷٬۲۶۳ دهلی نو
یمن یمن ۲۴٬۷۷۱٬۸۰۹ ۵۲۷٬۹۶۸ صنعا

نقشه‌های تاریخی

جستارهای وابسته

منابع

  1. National Geographic Family Reference Atlas of the World. Washington, D.C.: National Geographic Society (U.S.). 2006. p. 264.
  2. "Continents of the World". The List. Worldatlas.com. Archived from the original on 22 July 2011. Retrieved 25 July 2011.
  3. "Like herrings in a barrel". The Economist. The Economist online, The Economist Group (Millennium issue: Population). 23 December 1999..
  4. «آزمایش زمین به صورت یک منبع طبیعت با نمونه‌هایی از آسیا». جغرافیا (انجمن جغرافیدانان ایران), بهار 2537 شاهنشاهی.
  5. "Asia". eb.com, Encyclopædia Britannica. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 2006.
  6. National Geographic Atlas of the World (7th ed.). Washington, DC: National Geographic. 1999. ISBN 978-0-7922-7528-2. "Europe" (pp. 68–9); "Asia" (pp. 90–1): "A commonly accepted division between Asia and Europe is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."
  7. کتاب جغرافی سال دوم راهنمایی

سفر به آسیا

مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به آسیا در ویکی‌گفتاورد موجود است.
ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای آسیا دارد.
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آسیا موجود است.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.