José de Alencar

Nofelydd, newyddiadurwr, a gwleidydd Brasilaidd oedd José Martiniano de Alencar (1 Mai 182912 Rhagfyr 1877) sydd yn nodedig am arloesi Indianismo yn llên Brasil. Ysgrifennodd hefyd ddramâu, ysgrifau, a barddoniaeth, ac mae ei weithiau llenyddol yn cyflwyno portread cyflawn o fywyd Brasil yng nghanol y 19g ac yn gyfraniad pwysig at hunaniaeth ddiwylliannol y wlad.

José de Alencar
Ffugenw Erasmo 
Ganwyd 1 Mai 1829 
Fortaleza 
Bu farw 12 Rhagfyr 1877  (48 oed)
Achos: diciâu 
Rio de Janeiro 
Dinasyddiaeth Brasil 
Alma mater
  • Law School, University of São Paulo
  • Universidad de São Paulo 
Galwedigaeth newyddiadurwr, gwleidydd, cyfreithiwr, beirniad llenyddol, ysgrifennwr 
Swydd Minister of Justice 
Adnabyddus am The Guarani, Iracema, Ubirajara 
Arddull nofel, dramayddiaeth, chronicle, Hunangofiant 
Plaid Wleidyddol Conservative Party 
Mudiad Rhamantiaeth 
Tad José Martiniano Pereira de Alencar 
Priod Georgiana Augusta Cochrane 
Plant Mário de Alencar, Augusto Cochrane de Alencar 
Llofnod

Ganed yn Fortaleza, prifddinas talaith Ceará, yng ngogledd-ddwyrain Ymerodraeth Brasil, i deulu a oedd yn weithgar yng ngwrthryfel Pernambuco (1817). Astudiodd y gyfraith yn São Paulo ac yn Recife cyn iddo ymsefydlu yn Rio de Janeiro i weithio i'r wasg. Yn 1856 cyhoeddodd ei ddwy gyfrol gyntaf, y nofel Cinco Minutos a'r casgliad o erthyglau Cartas sobre "A Confederação dos Tamoios" sydd yn ymdrin â'r gerdd honno gan Domingos José Gonçalves de Magalhães.[1]

Dygwyd mudiad Indianismo gan ei nofel arloesol O Guarani (1857): dyma'r esiampl gyntaf yn llên America Ladin o bortread nodweddiadol Ramantaidd o fywyd brodorion yr Amerig, ac yn cynnwys yr enwau brodorol am blanhigion ac anifeiliaid a disgrifiadau sentimental o'u traddodiadau. Ymhelaethodd Alencar ar y thema honno mewn sawl nofel arall ac yn ei arwrgerdd Os Filhos de Tupã, a ysgrifennwyd yn 1863 ond nas cyhoeddid nes y 1910au. Ymhlith ei nofelau eraill mae Senhora (1875) ac Encarnação (1893), y ddwy wedi eu lleoli yn y ddinas; y nofelau gwledig O Gaúcho (1870) ac O Sertanejo (1875); a'r nofelau hanesyddol As Minas de Prata (1862/1865–1866), Alfarrábios (1873), ac A Guerra dos Mascates (1873–1874). Ym myd theatr Rio de Janeiro, ysgrifennodd un ddrama hanesyddol, O Jesuíta (1875), a sawl comedi a drama.[1]

Gwasanaethodd Alencar yn gynrychiolydd dros Ceará yn Siambr y Dirprwyon, a chafodd swydd gweinidog cyfiawnder yn llywodraeth Brasil o 1868 i 1870.[2] Un o wrthwynebwyr yr Ymerawdwr Pedro II oedd Alencar, a fe'i trafodai yn feirniadol dan y ffugenw Erasmo, ar ffurf Ao Imperador: Cartas Políticas de Erasmo (1865) ac Ao Emperador: Novas Cartas Políticas de Erasmo (1866).[1]

Teithiodd Alencar i Ewrop yn 1877 i geisio gwella'i afiechyd. Bu farw o dwbercwlosis yn Rio de Janeiro yn 48 oed. Cyhoeddwyd ei hunangofiant, Como e Porque Sou Romancista (1893), dwy flynedd ar hugain wedi ei farwolaeth.[1]

Llyfryddiaeth

Nofelau

  • Cincos Minutos (1856).
  • O Guarani (1857).
  • A Viuvinha (1860).
  • As Minas de Prata (1862/1865–1866).
  • Iracema (1865).
  • O Tronco do Ipê (1871).
  • Til (1872).
  • Alfarrábios: Crônicas dos Tempos Coloniais (1873).
  • A Guerra dos Mascates (1873–1874).
  • Ubirajara (1874).
  • Senhora (1875).
  • O Sertanejo (1875).
  • O Gaúcho (1870).
  • Encarnação (1893).

Barddoniaeth

  • Os Filhos de Tupã (1910–11).

Dramâu

  • O Demônio Familiar (1857).
  • O Rio de Janeiro: Verso e Reverso (1857).
  • As Asas de um Anjo (1860).
  • Mãe (1862).
  • O Jesuíta (1875).

Erthyglau

  • Cartas sobre “A Confederação dos Tamoios” (1856).
  • Ao Imperador: Cartas Políticas de Erasmo (1865).
  • Ao Emperador: Novas Cartas Políticas de Erasmo (1866).

Hunangofiant

  • Como e Porque Sou Romancista (1893).

Cyfeiriadau

  1. Richard Young ac Odile Cisneros, Historical Dictionary of Latin American Literature and Theater (Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, 2011), tt. 31–32.
  2. (Saesneg) José de Alencar. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 1 Chwefror 2020.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.