Аҟәа

Аҳҭнықалақь
Аҟәа
аҧс.: Аҟәа
ақырҭ: სოხუმი
Агерб

Атәыла Аҧсны Аҳәынҭқарра (5)
Қырҭтәыла (188)
Акоординатқәа 43°00′12″ аҩ. ҭ. 41°00′55″ мраг. н. / 43.00333° аҩ. ҭ. 41.01528° мраг. н. / 43.00333; 41.01528
Аҟьаҟьара 27 квадратный километр
Аҵанакы 64 441 (2015)[1]
Асааҭтә зона UTC+03:00 московское время
Аҧошта аиндекс 384900 6600[2]
Аофициалтә cаит http://www.sukhum.ru
Города-побратимы Тирасполь

А́ҟәа (аур.: Сухум, ақырҭ: სოხუმი) — Аҧсны иаҳҭнықалақьыуп. Аҟәа даара акрызхыҵуа қалақьыуп. Ҧасатәи Аҟәа- Диоскуриа ахьӡын. Уи иахьа амшын аҵаҟа иҵәахыуп, иҟоуп.

Аҟәа ақалақь статус 1848-тә шыҟәсантә иауит. Иара атәыла агәҭабжьаратәи хәҭаҿы, 107 км Урыстәылатә ҳәаҟнытә, Еиқәамшын игаҟны иҟоуп. Аӡиасқәа Кьалашәыр, Басла, Хакьыҧсы ақалақь иалсны рцоит.

Административ-территориалтә шара

Аҟәатәи араионқәа:

  • Ҧсҳәы
  • Иашыра (Ешыра)
  • Гәымсҭа
  • Иашҭхәа
  • Баслаҭа
  • Аҧра (Гәма хәыҷы)
  • Гәма
  • Ӡыгәҭа (Ӡыхәҭа)
  • Акаҧа
  • Кьалашәыр

Аҟәа амилаҭтә аилазаара:

  • Аҧсуаа — (56,3 %)
  • Аурысцәа — (16,9 %)
  • Ашәамахьцәа — (12,7 %)
  • Ақырҭуаа — (4,0 %)
  • Аберзенцәа — (1,5 %)

Аҭоурых

Аиланхарҭақәа-агыларҭақәа раҧхьаӡа ақалақь территориаҟны ҵаҟатәи палеолит аамҭаҟны, 300-ҟа нызқь шықәса раҧхьа рызцәырҵит.

Аҭыҧантәи аиланхарҭа ду Аҟәа аҭыҧ аҿы, х-шьхақәа (Иашҭәа, Бырца, Гәарда) ашьпаҿы VI-тә шә-шқ-ҿы И. иираӡа Милеттә барзен аҭуџьарцәа аколониа Диоскуриа (Диоскуриада) иршьаҭаиркит. Дара ақалақь ҩ-иашьцәа Диоскурцәа – Кастәари Поливдеки, ирхырҵеит.

Агеографиа

Ақалақь атәыла агәҭабжьаратәи хәҭаҿы, 107 км Урыстәылатә ҳәаҟнытә, Еиқәамшын игаҟны иҟоуп. Аӡиасқәа Кьалашәыр, Басла, Хакьыҧсы ақалақь иалсны рцоит.

Атранспорт

Аҟәатәи ауаажәларратә транспорт атроллеибуси автобуси имоуп. Ақалақь итранспорт хкы хада – троллеибусоуп. Автобустә маршрутқәа рацәа ауп.

Ахьарҧшқәа

  1. (unspecified title)
  2. (unspecified title)
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.